TRAPPING – QUY TRÌNH IN BỐN MÀU VÀ NHỮNG NGUYÊN TẮC VẬN HÀNH

Trong các phần trước đây, Prima.vn đã gởi đến bạn đọc các vấn đề của in chồng màu, như thứ tự màu in, cách tính trapping, những vấn đề liên quan đến Trapping, để tạm kết về chuyên đề này. Prima.vn xin gởi đến bạn đọc, những nguyên tắc trong hoạt động in hàng ngày, nhằm đảm bảo cho chúng ta không gặp những sự cố về vấn đề in chồng màu.

Trong quy trình in 4 màu (CMYK) hoặc bất kỳ quá trình in nhiều màu nào. Thứ tự màu in có thể làm thay đổi đáng kể kết quả in cuối cùng. Khi xác định thứ tự màu in thích hợp để sử dụng cho bất kỳ ứng dụng cụ thể nào, chúng ta cần xem xét các yếu tố sau:

1. Sự phù hợp với tiêu chuẩn ngành. Ví dụ, ISO 12647-2: 2013 về kiểm soát quá trình in offset, đã tiêu chuẩn hóa thứ tự màu in CMY - riêng màu đen được chấp nhận là màu in đầu tiên hoặc cuối cùng.
2. Độ tách dính của mực – Theo thứ tự độ tách dính giảm dần.
3. Độ thấm hút của giấy - cả độ mịn và độ khít của bề mặt đều ảnh hưởng hiệu quả bám dính của mực.
4. Thời gian – giữa các đơn vị in đủ để mực kết màng.
5. Độ đục của mực - mực đục che các lớp mực bên dưới.
6. Độ trong suốt của mực - mực trong suốt kết hợp với lớp mực bên dưới.
7. Độ che phủ của mực - mực có độ che phủ càng cao thì các lớp mực in sau khó bám lên một cách hiệu quả.
8. Kỹ thuật tách màu từ RGB sang CMYK được sử dụng.
9. Phương pháp in đang được sử dụng - tức là offset sheetfed, flexography, gravure, v.v.

Trong máy in nhiều màu, lớp mực đầu tiên in xuống giấy, và lần lượt các lớp mực tiếp theo đè lên. Độ tách dính của mực - là một yếu tố chính cho phép các lớp mực dính vào nhau.

Trong ví dụ đầu tiên (hình 1), hai màu Magenta và Cyan được in bằng máy in một màu. Magenta được in trước trên nền giấy trắng. Lần in thứ hai, màu Cyan được in chồng lên Magenta, sau khi mực Magenta đã khô (tức là in ướt chồng khô). Độ dày lớp mực của cả hai màu là như nhau.

Kết quả là hai màng mực bám với nhau rất tốt. Blue tạo ra đúng màu, không bị ngã về màu Cyan hay Magneta.

Hình 1: In ướt chồng khô, độ dày hai lớp mực là như nhau.

[membersonly display=" Vui lòng đăng nhập để xem chi tiết và tham gia bình luận " linktext="Đăng nhập"]

Ví dụ thứ hai (hình 2) được in bằng máy in nhiều màu. Magenta được in đầu tiên xuống giấy, dĩ nhiên giấy “khô” (tức là ướt chồng khô). Sau đó, một lớp mực Cyan được in chồng lên trên lớp mực Magenta vẫn còn ướt (ướt chồng ướt).

Hình 2: Màu Cyan bám lên Magenta còn ướt, nên không đủ độ dày.

Trong khi màng mực Magenta bị có độ dày lớp mực tốt bởi in trên bề mặt giấy khô. Khả năng bám mực của màu Cyan không tốt do màng mực Magenta bị ướt. Màu Blue do hai màu này chồng lên nhau ngả qua Magenta.

Trong ví dụ thứ ba (hình 3), phương pháp in ướt chồng ướt đã được sử dụng lại, nhưng với thứ tự mực bị đảo ngược.

Hình 3: Màu Cyan in trước, tạo ra Blue ngã xanh

Tiêu chuẩn của máy in offset tờ rời hiện nay, có nhiều hơn bốn màu, và do vậy chồng màu theo dạng 'ướt chồng ướt'. Màu mực đầu tiên bám vào giấy tốt hơn các màu in sau đó. Trong một số trường hợp, các màu mực sau có thể lột lớp mực được in trước đó, tùy thuộc vào độ bám dính của các màu mực trong thứ tự in. Dù thế nào đi nữa, lượng mực còn lại trên giấy sau khi in thường ít hơn so với lượng mực đạt khi in ướt chồng khô của máy in một màu. Hoặc với máy in có hệ thống sấy giữa mỗi đơn vị (interdeck), chẳng hạn sấy nhiệt IR (Hồng ngoại) đối với mực thông thường, hoặc UV (Cực tím) đối với mực làm khô bằng tia cực tím.

Chồng màu ướt, cũng có thể gây ra hiệu suất không ổn định ở tông màu tối và thường được coi là một trong những vấn đề chính của máy in nhiều màu. Các máy in khác nhau kết quả cũng có thể khác nhau, ngay cả khi các máy in này sử dụng cùng một loại giấy và mực.

1. Quy trình in “ướt chồng khô” có thể đạt được gamut màu lớn hơn so với in “ướt chồng ướt”.
2. Thứ tự màu in CMY đảm bảo cho tính toàn vẹn của màu thứ cấp (RGB).
3. Thay đổi thứ tự màu in CMY có thể được sử dụng, khi cần tăng cường hoặc ưu tiên các màu thứ cấp cụ thể.
4. Chồng màu kém (tỷ lệ trapping thấp) trong trình tự in bốn màu, sẽ thu hẹp gamut màu, gây sai lệch màu, hình ảnh thiếu chiều sâu, kém sắc độ và xuất hiện đốm ở các màu thứ cấp (RGB).
5. Với loại mực phân cấp về độ tách dính, mực phải được điều chỉnh độ tách dính để phản ánh đúng vị trí mới của nó. Ví dụ. Nếu màu đầu tiên Cyan là 14, tiếp theo là màu Magenta với độ tách dính là 11 thì trapping tốt. Nhưng khi màu Magenta in đầu tiên độ tách dính của nó phải được điều chỉnh thành 14 và độ tách dính của Cyan phải được điều chỉnh thành 11.
6. Hai đơn vị mực được in càng xa nhau thì trapping của chúng càng tốt. Ví dụ, với thứ tự màu in KCMY, C và Y (tạo thành màu Green) sẽ có tỷ lệ trapping tốt hơn C và M (tạo thành màu Blue) hoặc M và Y (tạo thành màu Red).

Dưới đây là các giá trị trapping điển hình (Trạng thái T, công thức tính Preucil) cho các máy in khác nhau cũng như các giá trị CIEL * a * b * theo ISO 12647-2.

Hình 4: Giá trị mục tiêu của trapping.

Như đã lưu ý, tiêu chuẩn ISO quy định rằng các loại mực màu được in theo thứ tự CMY với K là mực in đầu tiên hoặc cuối cùng. Theo truyền thống, đối với hầu hết các ứng dụng offset tờ rời, thứ tự màu in theo KCMY.

Hình 5: Thứ tự màu in tiêu chuẩn của in ofset tờ rời.

Thứ tự màu in này được hình thành là do công nghệ tách màu truyền thống (analog) được sử dụng trong quá khứ. Ngày nay, với các ứng dụng chỉnh sửa hình ảnh trên máy tính, việc chuyển đổi từ RGB thành hình ảnh CMYK, được thực hiện bởi phần mềm. Phương pháp chuyển đổi sử dụng kỹ thuật UCR (Under Color Removal) để tối ưu hóa hình ảnh cho máy in như trong ví dụ này:

Hình 6: thứ tự màu KCMY, từ giải thuật UCR

Khi sử dụng UCR, có rất ít màu mực K so với các bản C, M hoặc Y. Cũng lưu ý, màu Y có độ che phủ lớn trong hình ảnh, một phần là do thành phần Y trong bản tách màu được sử dụng thay cho màu mực đen, để chuyển sang xám hoặc vùng tối. Điều này có nghĩa là việc in màu K trước sẽ còn một diện tích lớn hơn của giấy khô, không có mực, cho mực Cyan in vào. Theo thứ tự KCMY, diện tích che phủ cao, màu Y in cuối cùng tạo độ bóng và chiều sâu cho hình ảnh in.

Ngược lại, máy in offset cuộn, in báo ngày, màu Y thường được in đầu tiên và màu K in cuối cùng. Lý do mà thứ tự màu in này được ưa thích hơn trình tự KCMY, trên máy in offset cuộn vì nó liên quan đến việc sử dụng các kỹ thuật tách UCR, cũng như các loại mực đang được sử dụng. Đối với in báo.

Hình 7: thứ tự màu in YCMK cho máy in báo.

Do giấy in báo có chất lượng thấp, In màu Y đầu tiên giúp tạo độ bám cho giấy, do đó cung cấp bề mặt tốt hơn cho mực C bám vào. Mực K in cuối cùng được hưởng lợi từ ba màu mực trước, giúp mực K mang lại chi tiết và độ tương phản in tối đa. Việc tối đa hóa độ phủ của các màu mực C, M và Y và giảm thiểu việc sử dụng mực K trong hình ảnh, giúp hình ảnh duy trì độ sống động nhiều nhất có thể, khắc phục chất lượng kém của giấy in báo.

Mặt khác, tỷ lệ màu đen trên tờ báo cũng nhiều nhất, mực đen được sử dụng để in báo có chất lượng rất kém so với mực C, M và Y. Nếu in màu đen trước, nó có thể làm nhiễm bẩn các màu mực sau.

Trong quy trình xử lý ảnh hiện nay, phương pháp tách màu mặc định sử dụng giải pháp GCR (Grey Component Replacement) thông dụng hơn UCR. Ngoài ra, nhiều tờ báo áp dụng kỹ thuật GCR nhằm giảm mức sử dụng mực và tăng độ ổn định của màu sắc trên máy in, GCR, như ví dụ sau:

Hình 8: thứ tự màu in YCMK và giải thuật GCR cho in báo.

Tối đa hóa việc sử dụng mực K để giảm lượng mực C, M và Y, mực màu đắt tiền hơn màu K, trong khi vẫn đảm bảo chất lượng phục chế. Đối với in báo, việc sử dụng các hình ảnh được phân tách bằng giải pháp GCR và theo thứ tự in YCMK, có thể làm giảm hiệu quả của mực Vàng và do đó có thể làm giảm gamut màu tiềm năng.

Khi đánh giá trình tự mực tối ưu cho một ứng dụng cụ thể, đặc biệt là vị trí của màu K. Cần phải xem xét loại kỹ thuật tách màu được sử dụng, máy in và tác động của các phương pháp xử lý đến khả năng bám mực và khả năng in.

Hình 9: Thứ tự màu in cho máy in 2 màu

Thứ tự chồng màu mực ướt CM giúp căn chỉnh kết quả màu tương tự như máy in bốn màu. Thông thường, với các hình ảnh phục chế bằng in bốn màu, màu tổng thể của nó bị chi phối nhiều nhất bởi hai màu “chính” C và M. Hai màu cơ bản được sắp xếp in cùng nhau, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đánh giá chính xác màu. Màu đen, là màu nhấn, không ảnh hưởng đến màu sắc. Màu vàng, là thành phần xám của C + Y không ảnh hưởng nhiều đến màu sắc tổng thể của hình ảnh như C và M.

Lưu ý rằng, trong hầu hết các máy in có nhiều hơn bốn màu, thường các đơn vị đầu tiên để trống, KCMY được in ở bốn đơn vị cuối cùng. Tuy nhiên, điều này không phải là tiêu chuẩn, mỗi nhà in, thợ in có cách thức khác nhau.

Thêm màu mực thứ 5, thứ 6 (màu pha hoặc các màu đặc biệt) hoặc nhiều hơn vào cũng làm tăng thêm mức độ phức tạp.

1. Nếu có thể, hãy giữ thứ tự tiêu chuẩn (KCMY) với máy in tờ rời. Để tránh sự thay đổi màu sắc có thể xảy ra khi khoảng các giữa các lần ép in thay đổi, cũng giúp tránh bị lột mực.
2. Nếu có thể, không di chuyển vị trí của các màu mực KCMY, tránh phải rửa toàn bộ máy in.
3. Nếu in thêm màu (màu pha), không bị các màu process chồng lên quá nhiều, nên in màu này ở những đơn vị cuối.
4. Nếu in thêm màu (màu pha), không trong suốt và sẽ bị màu process chồng lên quá nhiều, nên in màu này ở những đơn vị đầu tiên.
5. Nếu in thêm màu (màu pha), có độ trong suốt cao và được in chồng màu lên một màu khác, hoặc chồng lên các màu process, thì vị trí của nó phải cách xa nhất màu mà nó sẽ bám vào. Cách này biến nó trở thành tình huống ướt chồng khô, tăng khả năng in và giảm đốm mực.
6. Mực in kim loại, bất cứ khi nào có thể, nên được in ở cuối, trừ khi chúng được pha chế theo công thức đặc biệt, để in đầu tiên hoặc chồng lên với màu khác (ví dụ: in MetalFX). Lưu ý rằng mực in kim loại thường được phủ varnish và nhiều máy in có hệ thống tráng phủ ở đầu ra. Trong trường hợp này, mực in kim loại nên in trước, ngay cả khi nó không chồng với màu nào.

Tham khảo

1. 1. https://prima.vn/phan-tich-thu-tu-in-chong-mau-doi-voi-may-in-offset-nhieu-mau
   2. /https://prima.vn/do-trapping/
   3. https://prima.vn/do-trapping-2/